Zielony Ring Przemszy » Strona główna

INFORMACJE ZWIĄZKU STOWARZYSZEŃ ZIELONY RING PRZEMSZY


RAPORT ZE SKAŻANIA ZBIORNIKÓW WÓD PO DZIEMNYCH I KLASY CZYSTOŚCI BĘDĄCYCH ZGODNIE Z PRAWEM DOBREM NARODOWYM

Data publikacji: 22-08-2015

Miejsce skażania

Polska - teren po kopalni piasku

Sosnowiec, Województwo Śląskie

Czas skażania

2005r do nadal

Teren skażenia

To ogromne, głębokie do 25 m, 400hektarowe wyrobisko po eksploatacji piasku, naruszające zalegający płytko (12-15m) Główny Zbiornik Wód Podziemnych „Biskupi Bór”, którego wody I klasy czystości są skażane i po skażeniu są wypompowywane w ilości 52 000m3/dobę do rzeki Biała Przemsza.

Skażający

CTL Maczki-Bór SA w Sosnowcu tj. spółka posiadająca wszystkie decyzje administracyjne potrzebne do eksploatacji wyrobiska piaskowego, łącznie z jego rekultywacją, nazywaną odzyskiem materiałów, gdyż wypełnia się tą ogromną nieckę do rzędnej okolicznego terenu odpadami przemysłowymi ale bardzo skażającymi wody tj. żużlami i pyłami z elektrowni węglowych, osadami z miejskich oczyszczalni ścieków, mułami z flotacji węgla, skałami płonnymi tj. górniczym odpadem wydobywczym.

Docelowo ma być zeskładowane ponad 80 mln ton odpadów.

Skażanie

Spółka po uzyskaniu koncesji na eksploatację piasku, utworzyła zakład górniczy, który sprzedawał piasek kopalniom węgla kamiennego .

Zakład górniczy podlega ustawie prawo górnicze i w związku z tym zakład ma obowiązek po eksploatacji zrekultywować teren.

Od początku eksploatacji piasku do teraz nieprzerwanie były i są wypompowywane wody podziemne z wyrobiska piaskowego w olbrzymich ilościach do rzeki Biała Przemsza, po to aby móc wydobywać piasek.

Obecnie po zaprzestaniu wydobycia piasku wypompowuje się wody podziemne po to aby bezkolizyjnie móc składować w odwodnionym wyrobisku odpady bez żadnej bariery ochronnej i do tego w utworach piaszczystych - przepuszczalnych, nazywając to rekultywacją lub odzyskiem materiałów.

Mimo odwadniania stopa zwałowiska odpadów od początku była zanurzona w wodach podziemnych co powoduje, że badania próbek wody wskazują znaczne stężenia niebezpiecznych związków chemicznych w tym szczególnie siarczanów i chlorków.

Po zaprzestaniu wypompowywania wód podziemnych ich zwierciadło podniesie się o 14-15 m, co spowoduje bardzo duże wypłukiwanie bryły zwałowiska odpadów od spodu a jednocześnie brak wypompowywania tych wód do rzeki Biała Przemsza spotęguje zjawisko bardzo dużego stężenia siarczanów, chlorków i innych związków chemicznych do tego stopnia, że wody te będą wysoce toksyczne.

Obecnie przepływ wód podziemnych jest do leja depresji wytworzonego przez odwadnianie. Natomiast po zaprzestaniu wypompowywania tak ogromnych ilości wód zmieni się ich hydrodynamika przepływu gdyż na Głównym Zbiorniku Wód podziemnych „Biskupi Bór” są zainstalowane cztery ujęcia wody pitnej dla ludności

(Sosnowiec-Maczki, Jaworzno-Szczakowa, Bukowno-Podlesie, Bukowno-Biskupi Bór)

W/w ujęcia pobierają duże ilości wody w związku z czym kierunek przepływu się odwróci do miejsc gdzie tej wody ubywa, czyli do ujęć wód podziemnych tego zbiornika

i gdy tam dotrą wody z wyrobiska piaskowego, to skażą te ujęcia wody pitnej.

Szkody

Wody podziemne I klasy czystości zostały uznane przez Sejm RP dobrem narodowym

i jako takie dobro powinno być szczególnie chronione.

Polska po Malcie jest krajem o najmniejszych zasobach wody pitnej w Europie,

w związku z tym skażenie kolejnego zbiornika wód podziemnych jest dotkliwą stratą

i szkodą dla państwa polskiego, gdyż wody podziemne są tanim w eksploatacji i bezpiecznym(bardziej zabezpieczonym od aktów terrorystycznych) rezerwuarem wody pitnej dla ludności w przeciwieństwie do kosztownego uzdatniania wód powierzchniowych.

Niestety tą szkodę wyrządzili urzędnicy samorządu miejskiego Sosnowcu a szkodę usankcjonowali urzędnicy państwowi.

Łamanie prawa międzynarodowego i krajowego

  1. Prawo Unii Europejskiej

    Dyrektywa Rady z dnia 7 grudnia 1979r. 80/68/EWG w sprawie ochrony wód podziemnych oraz Dyrektywy Rady z dnia15 lipca 1975r. w sprawie odpadów 75/442/EWG wyraźnie zabrania tego typu działalności w takim nieodpowiednim miejscu. /1/

    W 2004 r. państwo polskie zobowiązało się do przestrzegania i inkorporowania do swojego prawa przepisów unijnej Ramowej Dyrektywy Wodnej

    i tak: art.4 pkt.1b tej Dyrektywy postanawia, że państwa członkowskie zapobiegają dopływaniu zanieczyszczeń do wód podziemnych i pogarszaniu się ich stanu i jednocześnie wdrażają działania mające na celu stopniową redukcję zanieczyszczenia wód podziemnych. Natomiast fakty są następujące, bo nie tylko nie zapobiega się zanieczyszczaniu wód podziemnych ale się je ewidentnie skaża. /2/

    W art. 7 pkt 3 czytamy: „Państwa Członkowskie zapewniają niezbędną ochronę części wód określonych dla celu, jakim jest niedopuszczenie do pogorszenia ich jakości” tu nie tylko skażający ale organy kontrolne tj. Wydział Ochrony Środowiska Urzędu Miejskiego w Sosnowcu, Wojewódzki i Krajowy Inspektorat Ochrony Środowiska, Regionalna Dyrekcja Ochrony Środowiska w Katowicach jak również Delegatura Najwyższej Izby Kontroli w Katowicach - mimo licznym i długotrwałym interwencjom organizacji pożytku publicznego tj. Związku Stowarzyszeń ”Zielony Ring Przemszy”, kontrolowały jedynie dokumenty decyzji administracyjnych a analizę próbek wody lekceważyły.

    Tak więc nie było faktycznej merytorycznej kontroli.

  2. Prawo Rzeczpospolitej Polskiej
    1. Art.74 ust.2 Konstytucji RP, który stanowi że „Ochrona środowiska jest obowiązkiem władz publicznych”, a decyzje administracyjne władz lokalnych dotyczące deponowania odpadów w wyrobisku Bór Wschód, są sprzeczne z tym artykułem Konstytucji.
    2. Art.97 Ustawy Prawo ochrony środowiska, który mówi, że „ochrona wód polega na zapewnieniu ich jak najlepszej jakości”. Tymczasem znane fakty wynikające z przeprowadzanych kontroli i pomiarów jakości wód podziemnych z obszaru, na którym leży wyrobisko - mówią, że pogarsza się jakość wód w obrębie wyrobiska piaskowego Bór Wschód. Skażenie to spowodowało zamknięcie ujęcia wody pitnej „Jęzor” przez Rejonowe Przedsiębiorstwo Wodociągów i Kanalizacji z Sosnowca. Następuje wzrost chemizacji wód podziemnych, poprzez co najmniej dwukrotny wzrost zawartości w wodzie siarczanów, chlorków i związków potasu oraz związków sodu, co powoduje między innymi duże zakwaszenie wody oraz niemożność wykorzystania tych wód jako wód pitnych.
      W/w fakty wynikające z badań są między innymi podane w piśmie Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach z dnia 15.03.2006r. nr In.III-765/765/2006/bch oraz w ekspertyzie Uniwersytetu Śląskiego str.39. /3/
    3. Art. 98 Ustawy Prawo ochrony środowiska, mówi,że „należy zmniejszać ryzyko zanieczyszczenia wód podziemnych poprzez ograniczenie oddziaływania na obszary ich zasilania”. Natomiast w/w fakty mówią wręcz o ich skażaniu.
    4. Ustawa Prawo wodne Art. 38e.16) Celem środowiskowym dla jednolitych części wód podziemnych jest:
      • zapobieganie lub ograniczanie wprowadzania do nich zanieczyszczeń;
      • zapobieganie pogorszeniu oraz poprawa ich stanu;
      • ochrona i podejmowanie działań naprawczych, a także zapewnianie równowagi między poborem a zasilaniem tych wód, tak aby osiągnąć ich dobry stan. (dowód łamania przepisów prawa wodnego znajduje się na str38 ekspertyzy UŚ Katowice). /4/
    5. Art.7 ust.3 Ustawy o odpadach mówi: ”Odpady, których nie udało się poddać odzyskowi, powinny być tak unieszkodliwiane, aby składowane były wyłącznie te odpady, których unieszkodliwienie w inny sposób byłoby niemożliwe” a fakty przeczą temu.
      Art.12 w/w Ustawy mówi: „Unieszkodliwieniu poddaje się odpady, z których uprzednio wysegregowano odpady nadające się do odzysku”. Natomiast praktyka jest taka, że rozplantowuje się bezpośrednio z wagonów bez odzysku odpady kopalniane, przede wszystkim skały płonne, z których np. można odzyskać grys i tłuczeń pod budowę dróg przysypując je kolejną warstwą innego typu odpadów, łamiąc w ten sposób w/w przepis prawny i generując duże straty gospodarcze uniemożliwiając odzysk tych materiałów w przyszłości.
      Art.3 ust.21 w/w Ustawy podaje definicję unieszkodliwiania odpadów a mianowicie:
      unieszkodliwianie odpadów - rozumie się przez to poddanie odpadów procesom przekształceń biologicznych i fizycznych lub chemicznych określonym w załączniku nr 6 do ustawy w celu doprowadzenia ich do stanu, który nie stwarza niebezpieczeństwa dla zdrowia lub dla środowiska”.

ŹRÓDŁO: sesja KOMISJI ŚRODOWISKA SENATU RP (archiwum w bazie Senatu 2011 r.) - http://ww2.senat.pl/k7/kom/ks/2011/100s.htm


KOMENTARZ

Fakty mówią nie tylko o zagrożeniu dla środowiska ale potwierdzają coś znacznie gorszego niż zagrożenie skażeniem. Potwierdzają duże skażanie wód podziemnych, mimo umieszczeniu w nieodpowiednich miejscach punktów poboru próbek wody do analiz, co jest ewidentną winą Wojewódzkiego Inspektoratu Ochrony Środowiska w Katowicach.

Decyzje Prezydenta Miasta Sosnowca, które zapoczątkowały cały ciąg decyzji administracyjnych dotyczą w głównej mierze rekultywacji wyrobiska piaskowego tj. doprowadzenie terenu wyrobiska do lepszego stanu użytkowego, co najmniej takiego jak przed rozpoczęciem eksploatacji piasku. Zastosowanie do tego działania 80 mln ton odpadów niebezpiecznych dla środowiska (ogromna koncentracja w jednym miejscu i to zanurzonych w wodach podziemnych GZWP Biskupi Bór, nie można nazwać rekultywacją - nie tylko ze względu na ogromną koncentrację odpadów i nie mieszczenie się tego procederu w kryterium podanym w załączniku nr 5 (definicja R10) do Ustawy o odpadach, ale przede wszystkim ze względu na skażanie tymi odpadami wód podziemnych,co jest sprzeczne z przepisami prawa ujętymi w ustawie Prawo ochrony środowiska i przepisami innych ustaw wymienionych wyżej. Poza tym tak zrekultywowany teren utraci swoje walory użytkowe ponieważ nie będzie się nadawał pod przyszły retencyjno- rekreacyjny zbiornik wodny, który w tym miejscu zaplanował Urząd Miejski w Sosnowcu, gdyż ogromne ilości odpadów niebezpiecznych szczególnie dla środowiska wodnego, spowodują jego skażenie.

Skoro nie jest to rekultywacja ani odzysk materiałów, gdyż występuje sprzeczność wydanych decyzji administracyjnych zezwalających na te działania z aktami prawnymi wyższego rzędu . (Lex superior derogat legi inferiori ) to jedynym prawnym kryterium, którym można by próbować usprawiedliwiać te przynoszące straty działania, to unieszkodliwianie odpadów poprzez składowanie(załącznik nr 6 D5 do Ustawy o odpadach). IV Rozporządzenie Ministra Środowiska z dnia 24 marca 2003r w sprawie szczegółowych wymagań dotyczących lokalizacji,budowy, eksploatacji i zamknięcia, jakim powinny odpowiadać poszczególne typy składowisk odpadów w § 3 pkt.1 zabrania lokalizowania wszelkiego typu składowisk w strefach zasilania głównych i użytkowych zbiorników wód podziemnych.

W omawianym przypadku mamy jednak do czynienia ze składowaniem bezpośrednio w zetknięciu się z wodami podziemnymi czyli znów następuje łamanie prawa.

W § 5.1. tego Rozporządzenia postanawia się aby składowisko posiadało naturalną barierę geologiczną, uszczelniającą podłoże i ściany boczne. W omawianym przypadku nie ma żadnej naturalnej bariery ani sztucznej izolacji. Odpady składuje się bezpośrednio w wodach podziemnych a są to odpady szczególnie niebezpieczne dla środowiska wodnego tj. przede wszystkim skały płonne z kopalń węgla kamiennego, żużle i pyły z elektrowni węglowych muły flotacji węgla i muły z oczyszczalni ścieków.

Władze Miasta Sosnowca miały wiedzę(odpowiednie ekspertyzy), że wody podziemne poprzez rekultywację(składowanie/odzysk odpadów)na pewno zostaną zanieczyszczone/skażone a jednak zezwoliły Spółce CTL Maczki–Bór na eksploatację i rekultywację tego terenu.

Jest to niespotykany w Europie bo na ogromną skalę (80 mln odpadów) sabotaż przepisów prawnych dotyczących środowiska naturalnego i to sabotaż, który zagraża nie tylko ujęciom wody zbiornika GPW Biskupi Bór ale również sąsiednim zbiornikom wód podziemnym I klasy czystości.

A wszystko to zostało spowodowane partykularnymi interesami a nie dobrem publicznym.


Włodzimierz Wieczorek - prezes
organizacji pożytku publicznego

Związek Stowarzyszeń
„Zielony Ring Przemszy”
www.zielonyringprzemszy.pl


Etapy składowania odpadów w odwadnianym wyrobisku piaskowym kopalni piasku należącego do spółki CTL Maczki-Bór Sosnowiec


Podstawowa działalność Związku Stowarzyszeń Zielony Ring Przemszy

  1. Działalność wychowawcza wśród młodziezy szkolnej w zakresie historii regionu, turystyki, sportu i ochrony przyrody - poprzez organizowanie:
    • wykładów, prelekcji i konkursów o w/w tematyce,
    • rajdów turystycznych i narciarskich,
    • plenerowych imprez o charakterze sportowo rekreacyjnym.

    Podstawowa działalność Związku Stowarzyszeń Zielony Ring Przemszy Podstawowa działalność Związku Stowarzyszeń Zielony Ring Przemszy Podstawowa działalność Związku Stowarzyszeń Zielony Ring Przemszy

  2. Promocja doliny Białej Przemszy i zdrowego stylu życia:
    • udrażnianie rzeki Biała Przemsza dla celów spływów kajakowych
    • organizowanie pionierskich spływów i ich propagowanie.

    Podstawowa działalność: Spływy kajakowe Podstawowa działalność: Spływy kajakowe Podstawowa działalność: Spływy kajakowe

  3. Działalność z zakresu gospodarki wodnej poprzez organizowanie:
    • wystaw
    • spotkań
    • prelekcji dla urzędników samorządowych i działaczy społecznych.

    Współpraca z Regionalnym Zarządem Gospodarki Wodnej z Gliwic.

    Podstawowa działalność: Gospodarka wodna Podstawowa działalność: Gospodarka wodna Podstawowa działalność: Gospodarka wodna

  4. Jeśli chcesz wspomóc naszą działalność, podajemy numer konta bankowego do wpłat:

    Alior Bank: 20 2490 0005 0000 4500 4577 6355